معمار آرزوها ; زمان معمار است

Santiago Calatrava
Tor Vergata University   Roma II

Rome, Italy

زمینی برای یک طرح دانشگاه جدید،شهرورزش وبرج رییس دانشگاه-واقع شده در شرق رم.

دانشگاه (تور ورگاتا)هم اکنون 1480 جریب(پای مربع)مساحت دارد و38700 دانشجو در 6 مدرسه تحصیل میکنند.رشته های دانشگاه شامل : اقتصاد،قانون ،مهندسی ،هنروعلوم انسانی ،پزشکی وعلم.
یک پارک شهری بزرگ ،متصل کردن دانشگاه باشهرورزش ،یک محل ملاقات برای تبادل نظر واجتماع وحوادث فرهنگی را به عهده  خواهد داشت.

در ابتدای محوطه دو ساختمان همشکل به صورت قرینه وجود دارد که شامل استخر و دیگری سالن چندمنظوره میباشد.

ساختمانهادرعمل مستقل هستند و بنابراین قادربه میزبانی حوادث متفاوت درهر زمان خواهند بود.
همچنین این دو ساختمان شامل آزمایشگاه ها،کلاس درس ها،تسهیلات آموزشی میباشند.
در پایان محور اصلی برج رییس دانشگاه وجود دارد که بصورت مارپیچ دور خودش میباشد که کشش فضا به بالا تولید میکند.توسط ستونهای فلزی بر ساختار برج تاکید شده است.
طرح برج شفاف است تا بتواند خود را از اطراف بیرون بکشد و در هنگام شب با روشن شدن چراغها طرح شفاف شیشه ای بتواند بصورت منباء نور دیده شود.
شهر ورزش برای برگزاری مسابقات شنا در سال 2009 پیش بینی شده است.

سانتیاگو کالاتراوا

شهرسازی و معماری ایرانی که سال‌های طولانی سازنده و صادرکننده الگوهای معماری منحصر به فرد به دنیا بوده، در جریان الگوبرداری از نمونه‌های غربی محدود شده و در فرایند رشد شتابان شهر‌ها ارزش‌های معماری رنگ می‌بازند. هرچند با توجه به سابقه طولانی معماری ایرانی و اسلامی ظرفیت‌های ویژه‌ای برای بهره‌گیری از اصول معماری و شهرسازی کهن کشور وجود دارد اما به گفته کارشناسان بی‌توجهی به طراحی فضاهای شهری با کیفیت معمارانه نه تنها شهر‌های کشور را به مجموعه‌ای از ساختمان‌های بی‌قواره تبدیل کرده، بلکه انگیزه‌های لازم برای توجه معماران به اصول معماری ایرانی و اسلامی را برای طراحی فضاهای شهر به شدت تنزل داده است. «محمدرضا حائری»، استاد دانشگاه در رشته معماری با بیان اینکه در این دریای متلاطم رشد شهری، قطره‌های معماری و شهرسازی به ندرت یافت می‌شود، گفت: «هر اقدامی در حوزه معماری چندین انعکاس فضایی ایجاد می‌کند و نمی‌توان یک اثر معماری را به تنهایی و جدا از اثری که بر کلیت فضاهای یک شهر می‌گذارد بررسی کرد اما این مهم در ایران جدی گرفته نشده است.»

بازار همدان :

بازارهای همدان مانند بازارهای اغلب شهرهای قدیمی مسقفند و از بافت معماری اسلامی برخوردارند جملگی بازمانده دوره قاجاریه می‌‌باشند. جز نه راستا. بقیه در دو. سه دهه قبل به دستور مسؤولان وقت ازباب تجدد گرایی سقف آنها را برداشته و با گذشت زمان صاحبان اماکن تجاری برای استفاده از زیر بنای بیشتر طرفین آنها را نیز خراب کرده اند. که با تیر آهن و دیوارهای تیغه‌ای بازسازی کرده اصالت خودر را ازدست داده اند.

این بازارها در مرکز شهر قرار دارند و هر یک مختص یک نوع مال التجاره یا پیشه ورانی است که دارای حرفه مشترکی هستند از این رو مردم بر حسب احتیاجات خود می‌‌دانند برای تهیه نیازمندیها به کجا مراجعه نمایند. بعضی از بازارها مانند کاروانسراها در تملک اشخاص ثروتمند بوده که برای کسب در آمد بیشتری بنا شده‌اند چنان که بازار قیصریه(بازار فرش فروش‌های فعلی) را میرزا کاظم منشی قاجاریه در پشت کاروانسرای خود (کاروانسرای میرزا کاظم) ساخت که اکنون متعلق به چند تن از تجار می‌‌باشد. بر همین قیاس راستا بازارهای صحاف خانه. موتابخانه. کفشدوزخانه و ...

به علت موقعیت خاص جغرافیایی همدان و قرارگرفتن در مسیر راه‌های ارتباطی شهرهای غربی و نیز زایران انبوهی که از میانه و مناطق دور دست جهت زیارت عتبات عالیات در همدان توقف می‌‌نمودند این شهر از اهمیت خاص اقتصادی و جغرافیایی به ویژه از دوران صفویه و توامانی دین و سیایت بر خوردار بوده است.

ویلیام جکسن می‌‌نویسد: (بازارهای همدان دارای سقفند و بیش از پانصد دکان پر مشتری در آنها قرار دارد بازرگانان از این شهر به عنوان (انبار ایران) یاد می‌‌کنند. از جمله کالاهای بازرگانی. اجناس چرمی را باید نام برد زیرا همدان شهر دباغخانه هاست همدانیها در ساختن و عمل آوردن پوست گاو و گوسفند و ساختن اجناس تجملی از آنها شهره شده اند)

در سال 1921 .م. همدان 150 دکان دباغی داشت. جکسن در مشاهدات خود از بازار همدان مینویسد(زین و تسمه و جامدان و کفش‌های نوک تیز را در غرفه‌های متعددی به معرض فروش نهاده‌اند از این گذشته نمدهای نرم سفید که برای زیرانداز. نمدزین. کپنک و شولای چوپانان به کار می‌‌رود و کلاه‌های پوستی شبیه کلاه خوددر هیچ جای ایران بهتر از همدان ساخته نمی‌شود همچنین ساختن غایشه)

معماری دینی عرصه ای است که به طراحی و ساختارهای اماکن نیایشی چون، مسجد، کلیسا، کنیسه و معابد می پردازد، بسیاری از فرهنگها منابع قابل توجهی از منابع خود را به معماری دینی اختصاص داده اند، به طور کلی اماکن نیایشی را می توان در میان تأثیرگذار ترین و پایدارترین عمارتهایی دانست که تاکنون به دست بشر ساخته شده است.
ساختمانهای دینی اغلب طی قرنهای متمادی توسعه یافته و پیش از ساخت آسمان خراشها درمیان بزرگترین ساختمانهای جهان تلقی می شد. در حالی که معماری دینی از سبکهای مختلف سود می برد و گهگاه روندهای خاصی را ساختار خود دنبال می کنند، اما این سبکها هموار نسبت به سایر ساختمانهای زمان خود منحصر به فرد بوده است. با ظهور یکتاپرستی، ساختمانهای دینی به نحو فزاینده ای به مراکز نیایش و مراقبه تبدیل شدند.
● ابعاد معنوی معماری دینی
گاهی از معماری دینی با عنوان فضای مقدس یاد می شود. نورمن ال. کونس از معماران نامی معاصر اظهار داشته است که هدف معماری دینی روشن کردن مرز میان ماده و ذهن، جسم و روح است. رابرت شولر از کشیشان پروتستان اشاره کرده که اگر انسان بخواهد از لحاظ روانی سالم بماند باید از فضای طبیعی بهره گیرد، فضایی که برای ما به عنوان انسان در نظر گرفته شده هوای آزادی چون یک باغ است. اما در این میان ریچارد کیچهفر مدرس دین و تاریخ در دانشگاه نورث وسترن تصریح می کند که وارد شدن به یک ساختمان دینی استعارهای از وارد شده به روابط معنوی است وی می افزاید که فضای مقدس را می توان توسط یه عاملی که براین فرآیند معنوی تأثیر می گذارد تحلیل کنیم. طول این فضا تأکیدی بر اجتماع و بازگشت به اعمال مذهبی است؛ فضای نیایشی آن نشان دهنده درخواست و شنیدن پاسخ است و اشکال اجتماعی آن به منظور گردهمایی و ارتقاء حس صمیمیت و مشارکت در نیایش است.

برن، سوئیس: به تازگى رنزو پیانو با ساخت موزه ۸۶ میلیون دلارى پل کله در شهرى در اطراف پایتخت سوئیس آن را احیا کرد. این شهر که زیر سلطه کوه هاى آلپ قرار دارد، از این پس شما را به بازدید بدون شتاب از این موزه عجیب دعوت مى کند.معمارى این مرکز عجیب و محتاطانه است. این مرکز از سه «تپه» که با استیل درخشان ساخته شده، تشکیل یافته است و در آنها از سه عنصر کارهاى نیمه انتزاعى کله، یعنى خط، فرم و رنگ استفاده کرده اند.و اتفاقاً این مرکز در حدود ۱۰۰ یاردى شرسهالدن سمترى، جایى که کله در آن دفن شده، قرار گرفته است. معمارى این مرکز یادآور دیگر کارهاى پیانو است.

او سبک خاص خود را در معمارى دارد. او مى گفت که طرح این مرکز را بدون الگوى خاصى کشیده است و به جاى آن به دیگر طرح هایش اجازه داده که آزادانه دخالت داشته باشند. اکنون با دقت در آثار او، مى توانیم تضادهاى کارهاى یک معمار را ببینیم. او نقشه پومپیدوى در پاریس، مجموعه منیل در هاوستون و مرکز پل کله را کشیده که هر یک به گونه خاصى طراحى شده اند. پیانو ۶۷ ساله بعد از صرف صبحانه چند روز قبل از بازگشایى عمومى مرکز در بیستم ژوئن گفت: «باید اول گوش دهید که زمین به شما چه مى گوید، زیرا سایه طرح از قبل آنجا است. و در این مورد باید به صداى پل کله هم گوش کنیم. البته ما ساختمان پل کله نمى سازیم اما مى توانیم شاعرانه به نقاشى هایش نگاه کنیم. در آثار او همیشه طبیعت وجود دارد: پرندگان، درختان، رنگ ها و شمال آفریقا.» کله در سال ۱۸۷۹ در برن به دنیا آمد و در سال ۱۹۴۰ در همانجا درگذشت. او هنرمند محبوب و بزرگى است. اما قبل از شروع پروژه این مرکز باید از طریق رفراندوم این موضوع ثابت مى شد.

آثار او جزء گنجینه ملى هستند. او به اتفاق جاکومتى و تنگلى از بزرگترین هنرمندان قرن بیستم است. کله هم مانند جاکومتى و تنگلى در اواخر دوره نوجوانى براى ساختن آینده اش، خانه اش را ترک کرد. او به مونیخ رفت و در آنجا هنرخواند و از طریق موسیقى امرارمعاش کرد. در سال ۱۹۰۶ با لیلى اشتومپف ازدواج کرد. در سال ۱۹۲۰ براى تدریس در هنرستان عظیم و با شکوه باوهاوس در وایمار و پس از آن دسائو دعوت شد. در سال ۱۹۳۰ او استاد آکادمى هنرهاى زیباى دوسلدورف شد که سه سال بعد از آن به خاطر روى کار آمدن نازى ها اخراج شد و پس از آن به برن بازگشت.

پیتر آیزنمن :چارلز جنکز ظرفیت خاصی برای پیشگویی آنچه در معماری اتفاق خواهد افتاد دارد.او با معماری بعد از مدرن به دنبال گذشته بود ولی با کتاب معماری پرش کیهانی خود برای اولین بار رو به آینده دارد.

پیتر آیزنمن :حقایق علمی بهانه ای برای معماری هستند نه توجیهی برای آن.

آلبرتو پرز گومس :حتی دیدگاه ریاضیدانی چون مندلبروت از معماری همانند دیدگاه پرنس چارلز تقلیدی کهنه است.

میس ونده رو :هیچ کس نمیتواند هر صبح دوشنبه یک سبک معماری جدید اختیار کند.

میس ونده رو :ترجیح میدهم خوب باشم تا جالب توجه.

هوشنگ سیحون :کلام آخر من ایران است.

لوکوربوزیه :چشمهایی که نمی بینند زیبایی نوین عصر حاضر را.

لوکوربوزیه :من ترسیم­کردن را به حرف­زدن ترجیح می­دهم، زیرا ترسیم­کردن سریع­تر است و مجال کمتری برای دروغ­گفتن باقی می­گذارد.

هوشنگ سیحون، معمار و طراح پیشرو و صاحب سبک در معماری نوین ایرانی است که آثار زیبا، ماندگار، معتبر و بی­نظیرش با گذشت چندین دهه­ از ساخت آنها، همچنان بر تارک معماری معاصر ایران می­درخشند، آثاری همچون آرامگاه ابوعلی­سینا و باباطاهر در همدان، آرامگاه حکیم عمرخیام و کمال­الملک در نیشابور، آرامگاه نادرشاه افشار در مشهد و ده­ها اثر دیگر. سیحون که می­توان او را متعلق به نسل اول معماران مدرن در ایران دانست، در آثار متعدد خود توانسته است به بیانی نوین در تلفیق معماری سنتی ایران و معماری مدرن دست یابد. همچنین او علاوه بر فعالیت در عرصه معماری، ذخایر فرهنگی دورافتاده­ترین نقاط ایران را کشف و ثبت کرده و ارزش هنری­ آنها را به خود ایرانی­ها نشان داده است.

هوشنگ سیحون در سال 1299 شمسی در یک خانواده هنرمند در تهران به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در سال 1319 در تهران به پایان رساند. او از کودکی عشق و علاقه زیادی به نقاشی داشت، بطوری­که به گفته خودش از زمانی که ­توانست قلم و زغال به دست بگیرد، نقاشی را آغاز نموده است. به خاطر همین عشق و علاقه زیاد به نقاشی، پس از گرفتن دیپلم درصدد بود تا در رشته­ای مطابق با استعدادش ادامه تحصیل دهد، تا اینکه در آن سال، یعنی سال 1319، دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران توسط عده­ای از آرشیتکت­ها، باستان­شناسان و نقاشان فرانسوی و چند نفر از شاگردان کمال­الملک تأسیس شد. او با استفاده از این موقعیت، به تحصیل در رشته معماری این دانشکده پرداخت و در سال 1323 با نمره عالی از این رشته فارغ­التحصیل شد.

هوشنگ سیحون

دراین مجال به معرفی مردی می پردازم که طرح و قلم او حرف می زند با تاریخ.
مرد بناهای ماندگار؛ مردی که گل می افشاند تا طرحی نو در اندازد.
اگر در لابلای عکس های یادگاری از شهر و دیارتان ایران، عکسی از باغ و عمارت حکیم ابوعلی سینا دارید، طرح این مرد بزرگ هم نمایان است، اگر لختی در باغ آرامگاه حکیم عمر خیام و یا در کنار مقبره ی زیبای کمال الملک در
نیشابور مبهوت مانده اید، بی شک خالق آن همه طرح و نقش را نیز یاد کرده اید؛ بله، هوشنگ سیحون به میان ما خواهد آمد، معمار و نقاش عمارت ها و موزه های ماندگار؛ طراح موزه آرامگاه نادرشاه افشار و مقبره ی کلنل محمد تقی خان پسیان سردار آزاده ی خراسان؛ طراح بنای موزه توس و دهها عمارت دیگر.
سیحون، نقش اندازی ست که با ما در دنیای ابعاد، از معانی پر رمز و راز باطن می گوید، به راستی که او، معانی و فلسفه نظری و وجودی بزرگانی که معمار و طراح آرامگاه هر یک از آنان بوده است را در نقش مقبره ی آنان به دام انداخته است، و این همان جلوه ایی از هنر است که ما را به سوی شعور می کشاند.
هوشنگ سیحون در سال 1338 آرامگاه حکیم عمر خیام را مبتنی بر اصول ریاضی و مثلثاتی خیامی، محاسبه و طراحی کرده است؛ سیر در دهلیزها و طاق و ایوان مقبره، خود سفری ست به جهان بی نهایت معانی خیام.
سیحون حتی انتخاب مصالح ساخته های خویش را منطبق با خصوصیات شخصیتی و زندگی هر یک از آن بزرگان انجام می دهد، او در کتاب « نگاهی به ایران» در مورد بنای آرامگاه نادر شاه افشار می نویسد: « ماده اصلی ساختمان از سنگ خارای منطقه کوهسنگی مشهد، مشهور به سنگ هر کاره است، این سنگ یکی از مقاوم ترین سنگ هایِی ست
که در ایران وجود دارد، او دلیل این انتخاب را اشاره به صلابت و عظمت نادر شاه افشار می داند».